A propos des "eeren" et chamanes touvas

Source: 
Kol, Nagazy Argan-oolovič, né en 1932. Recueilli à Adyr-kezhig, région tozhu.
Année de collecte: 
2008
Texte: 

«Ээрен» өгнүң бажынга шарыыр пөстер тыва өгнүң мында азып каан турар. Барба кырында азып каан турар. Анаа кижилерге ээрен база турган. Барба чадырның ийи талазында салып каан турар. Шайын куткаш база шарып каан болур ээрен. Ээренде чүгле пөстер эвес адыг дыргактары база бар болур, чүнү күзээр ээренче азып ап болур. Ол бүгү чүүлдер амгы үеде чок, хамнар чажырып каапкан чадавас. Адыг дыргактарын өглер, бажыңнарда ам-даа ажыглап, азып алган турар. «Злые духи», [багай чүвелер] азып аарга дыргактарны арыглап болур. Бажыңнарже бак, багай чүүлдер кирбезин дээш дыргактар азар чаңчылдыг турган тыва чонувус. Ону дыргакты азар мурнунда чүнү күзээр сен чугаалап азып каарга бүгү бактар адырлыр. «Национальная культура» тыва чонувустуң чурттап эрткен назынында ажыглап чоруур сагылгавыс. Шаанда улус хамны аажок сонуургап көөр, дыңнаар, чугаалажыр чораан. Ала бышкактары дыка сонуургап көөр турган, иви-даа бышкаа бар чораан. Шаанда улуг хамнар аразында чижир чораан, ол дугайында чечен чугаалар, тоолдар чораан, ол дугайында дыңнаан чүүлдер чок, ол үеде бичии чораан.

Commentaire: